Ο λόγος της συγγραφής της παρούσης μονογραφίας υπήρξε γενικώς η ανάδειξη της συμβολής του Μανουήλ στην Παλαιολόγεια Αναγέννηση, μέσα από το συγγραφικό του έργο. Ειδικότερα η αξιολόγηση της σχέσεως του με τη θεολογία, η οποία τον εντάσσει μεταξύ των διακεκριμένων θεολόγων της εποχής, καθώς και η αποτίμηση της απηχήσεως και αποτυπώσεως στο έργο του, του πνεύματος της διδασκαλίας του μεγάλου πατέρα και διδασκάλου της Ορθοδόξου Εκκλησίας του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, δεδομένης και της πνευματικής κληρονομιάς που του κληροδότησε ο παππούς του Ιωάννης Καντακουζηνός.