Μια σύντομη κριτική εξιστόρηση της νεοελληνικής λογοτεχνίας από τις αρχές της, στον ύστερο Μεσαίωνα, ώς το τρίτο τέταρτο του 18ου αιώνα, δηλαδή ώς πριν την αισθητή εμφάνιση του λεγόμενου Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Η εξιστόρηση αυτή διαφοροποιείται από τις διαθέσιμες Ιστορίες της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, τις οποίες δεν φιλοδοξεί να υποκαταστήσει, καθώς έχει περισσότερο τον χαρακτήρα μιας χρηστικής, συνθετικής και ενημερωμένης, εισαγωγής σε βασικά ζητήματα της παλιότερης νεοελληνικής λογοτεχνίας.

Για κάθε επιμέρους φάση της μεγάλης αυτής χρονικής περιόδου, εξετάζονται το χωροχρονικό πλαίσιο της λογοτεχνικής δημιουργίας, η γλωσσική της έκφραση, οι σχέσεις της με την προϋπάρχουσα εντόπια γραμματειακή και λογοτεχνική παράδοση αλλά και οι πολιτισμικές ανταλλαγές της με την Ανατολή και τη Δύση, οι κορυφώσεις και οι σταθμοί της εξέλιξής της, η ειδολογική, θεματική και μορφική ποικιλία της, η εικόνα του "πομπού" (συγγραφέα, αντιγραφέα, ή επιμελητή-εκδότη) των έργων, το μέσο εμφάνισης ή διάδοσης του "μηνύματος" (προφορικό, χειρόγραφο ή έντυπο) και το κοινό της εποχής. Ξεχωριστά παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα σημερινά εκδοτικά ζητήματα που θέτουν τα έργα των πρώτων φάσεων της νεοελληνικής λογοτεχνίας.