Στο βι­βλίο «Θεσ­σα­λο­νί­κης το­πι­ο­γρα­φία» ο γνω­στός συγ­γρα­φέ­ας-δη­μο­σι­ο­γρά­φος Χρί­στος Ζα­φεί­ρης βλέ­πει την αγα­πη­μέ­νη του πό­λη ως σύ­νο­λο επι­μέ­ρους το­πί­ων, που απο­τε­λούν το ση­με­ρι­νό τραυ­μα­τι­σμέ­νο, αλ­λά δι­αι­ώ­νιο σφρι­γη­λό σώ­μα της.

«Το­πία» όχι απλώς γε­ω­γρα­φι­κά, πο­λε­ο­δο­μι­κά, ιστο­ρι­κά, κοι­νω­νι­κά ή πο­λι­τι­σμι­κά, αλ­λά ως χώ­ρους ζω­ντα­νούς, ως το­πία ψυ­χής και προ­σω­πι­κής θέ­α­σης, που προ­σεγ­γί­ζο­νται με συ­ναι­σθη­μα­τι­κή δι­ά­θε­ση. Δι­α­στρω­μέ­νες στους αιώ­νες συ­νοι­κί­ες και πα­λίμ­ψη­στοι δρό­μοι, η το­πο­γρα­φία του έρω­τα και του θα­νά­του, οι ανε­ξι­χνί­α­στες πο­λι­τι­κές δο­λο­φο­νί­ες και αμ­φί­στο­μες εκτε­λέ­σεις, οι δι­α­χρο­νι­κές λα­ϊ­κές δι­α­δη­λώ­σεις, πο­ρεί­ες και λι­τα­νεί­ες στους δρό­μους της, η κλη­ρο­νο­μιά της χα­μέ­νης πο­λυ­ε­θνι­κής κοι­νω­νί­ας της Θεσ­σα­λο­νί­κης και η ποι­κι­λία του αρ­χι­τε­κτο­νι­κού εκλε­κτι­σμού που χά­θη­κε με τη με­τα­πο­λε­μι­κή αντι­πα­ρο­χή, τα αδέ­σπο­τα χρο­νι­κά της ερω­τι­κής ζω­ής στα δέ­ντρα της πό­λης, τό­ποι δό­ξας, πτώ­σης και μαρ­τυ­ρίου κοι­νω­νι­κών ομά­δων και ατό­μων που πέ­ρα­σαν στη λή­θη.

Είναι μια αναρ­ρί­πι­ση της ιστο­ρι­κής μνή­μης και της αστι­κής πα­ρά­δο­σης της Θεσ­σα­λο­νί­κης, με προ­σω­πι­κή επι­λο­γή των χώ­ρων και των γε­γο­νό­των που τον συ­γκλό­νι­σαν, δί­νο­ντας ψυ­χή και όνο­μα στους νε­κρούς αστι­κούς χώ­ρους και το ισο­πε­δω­τι­κό «δο­μη­μέ­νο πε­ρι­βάλ­λον» που πνί­γει την πό­λη. Απο­τε­λεί, με λί­γα λό­για, μια λυ­ρι­κή και με­λαγ­χο­λι­κή προ­σέγ­γι­ση της Θεσ­σα­λο­νί­κης για όσα χά­θη­καν, κα­τα­πλα­κώ­θη­καν ή λη­σμο­νή­θη­καν από τη συλ­λο­γι­κή μνή­μη και συ­νεί­δη­ση της πό­λης.