Συγγραφέας: Ηλιόπουλος Παναγιώτης

Έτος έκδοσης: 2020

Σελίδες / Μέγεθος: 512 / 24x17

ISBN: 978-960-354-515-6

Κωδικός Ευδόξου: 94700666

Ο Ρωμαίος φιλόσοφος Σενέκας παραμένει αφοσιωμένος στην έμφαση της ελληνιστικής εποχής προς το ατομικό ιδεώδες. Τούτο δεν σημαίνει ότι η πολιτική είναι
υποδεέστερη, ancilla Ethicae: στην πρακτική του φιλοσοφία, ο κατά φύσιν βίος εξακολουθεί να είναι η απόκριση του Σενέκα στα πολιτικά και κοινωνικά ερωτήματα του καιρού του. Ωστόσο, λαμβάνει ένα πιο εμπλουτισμένο περιεχόμενο,
ενισχύοντας εκείνες τις ιδέες που διαπορθμεύονται έως την πολιτικότητα. Στην πολιτική φιλοσοφία του, η ανισωτική εμπειρία του πρακτικού βίου διορθώνεται στη διάσταση εκείνη όπου ο άνθρωπος τείνει να τελειοποιείται διά της αρετής. Το κακό δεν είναι άλλο παρά η παράδοση του ανθρώπου στις επιθυμίες και τη φαυλότητα, η μη αντίσταση του νου στις λανθασμένες κρίσεις∙ τούτο το κακό παρεισδύει
στον υποκειμενικό χώρο του ατόμου, όπως και στις ανθρώπινες κοινωνίες και στην Πολιτεία. Η πολιτική φιλοσοφία του Σενέκα, ως στωική φιλοσοφία, αναμφίβολα, εκκινεί από το επίπεδο της κοινωνίας, όχι της εξουσίας και του Κράτους. Εκεί, στη μεγάλη Πολιτεία του Κόσμου, τη στωική Κοσμόπολη, ακόμη και η συμβατική διακυβέρνηση των ανθρώπων, είτε πρόκειται για μοναρχία, είτε για ολιγαρχία ή
δημοκρατία, υφίσταται υπό το πρίσμα ορισμένων κανόνων και επικουρεί την πραγμάτωση τόσο της ατομικής και της συλλογικής ευδαιμονίας όσο και την κατάκτηση της dignitas στον δημόσιο και στον ιδιωτικό βίο. Ένα από τα κύρια ερευνητικά ερωτήματα του κ. Ηλιόπουλου είναι εκείνο που σχετίζεται με το άτομο και την κοινότητα. Στο βιβλίο του ελέγχει με εμβρίθεια όλες τις πιθανές συγκρούσεις μεταξύ ατόμου και κοινότητας και πώς ο Σενέκας, στην ουσία, χρειάζεται να
μεταμορφώσει την εικόνα του σοφού ώστε να τον ενσωματώσει τελικώς στην κοινότητα. Ο σοφός του Σενέκα αρχίζει το πολιτικό του ταξίδι από τη φιλία. Πρόκειται όμως για μια εννοιολόγηση της φιλίας πολύ διαφορετική από εκείνη την ερμηνεία που αναπτύσσει ο Αριστοτέλης.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος του Καθηγητή Phillip Mitsis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13
Πρόλογος του συγγραφέα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
The Political Philosophy in the Work of Seneca (Abstract) . . . . .27
Συντομογραφίες . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Εισαγωγή . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
Ο ΣΕΝΕΚΑΣ ΚΑΙ Η ΣΤΩΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Η πρακτική φιλοσοφία των Στωικών: ηθική και πολιτική . . . . . . . .57
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Η στωική φιλοσοφία κατά τον Σενέκα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Το πρόβλημα της συνέπειας του Σενέκα και το ερώτημα
του εκλεκτικισμού . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .109
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Οι διαφορές του Σενέκα με την αρχαία Στοά . . . . . . . . . . . . . . . . . 127

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
Η φιλοσοφία και ο κατά λόγον βίος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .147
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Η γνώση και το ζήτημα της αυτογνωσίας . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .165
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
Η έννοια της voluntas και η λειτουργία της συγκατάθεσης . . . . . . . .189
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8
Το βέβαιον και σταθερόν των ενεργειών του σοφού. . . . . . . . . . . . .207

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9
Ατομικισμός και εσωτερικότητα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10
Ο στωικός σοφός κατά τον Σενέκα. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .243
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11
Η πολιτική συμβίωση και το πρότυπο της φιλίας. . . . . . . . . . . . . . . .271
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12
Η διδασκαλία ως πολιτική πράξη και ο κύκλος των σοφών . . . . . . .289
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13
Η κοινωνία των συνειδήσεων και η ατομική ηθική ευθύνη . . . . . . . . 311

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ
Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΛΗΣ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14
Η συμμετοχή του σοφού στον δημόσιο βίο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15
Το αίτημα της πολιτικότητας: νόμος και φύση. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16
Κοινωνία και κράτος: τα κριτήρια της εξουσίας . . . . . . . . . . . . . . . . . 371
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17
Η θεώρηση των ευεργεσιών ως πολιτικής παραμέτρου . . . . . . . . . . .399
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18
Το ιδεώδες της humanitas ως θεμέλιο της Κοσμοπόλεως . . . . . . . . . 431

Επιλεγόμενα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455
Βιβλιογραφία . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .465
Ευρετήρια . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 493