Περιγραφή του βιβλίου:

≪Ὅτι ἂν δόξῃ τοῖς πλείοσι, τοῦτ᾽ εἶναι τέλος καὶ τοῦτ᾽ εἶναι τὸ δίκαιον≫ (Αριστοτέλης, Πολιτικά, 1317b5-7). Για πολλούς ερευνητές, η Δημοκρατία συνιστά το μεγαλύτερο επίτευγμα και το σημαντικότερο κληροδότημα της αρχαίας Ελλάδας (της αρχαίας Αθήνας) στον σύγχρονο κόσμο. Πρόκειται για ένα φαινόμενο μοναδικό και ανεπανάληπτο στην ανθρώπινη ιστορία· ως προς το περιεχόμενο, την έκταση, τις συνέπειες και τις επιδράσεις του. Η παρούσα έκδοση ιχνηλατεί την πορεία προς τη συγκρότηση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας και παράλληλα εξετάζει το κοινωνικό-πολιτικό φαινόμενο της πόλεως-κράτους· κωδικοποιεί τις πρώτες αρχές της δημοκρατικής οργάνωσης και παρουσιάζει τους κυρίαρχους πολιτειακούς θεσμούς στη διαχρονική εξέλιξή τους.

Θεμελιακό διακριτικό της έκδοσης είναι η συστηματική καταγραφή και ανάδειξη της μαρτυρίας των αρχαίων πηγών, ώστε να παρέχεται στον μελετητή, τον φοιτητή, τον αναγνώστη, η δυνατότητα να προσπελάσει άμεσα τους τύπους των ήλων της Ιστορίας.

Η πορεία στον ελληνικό ιστορικό χρόνο αρχίζει από τις ομηρικές συνελεύσεις και τα πολιτικά σημαινόμενά τους (γέροντες/άριστοι, αγορή), καταγράφει τον θρύλο του Θησέα, παρακολουθεί τις κλιμακούμενες πολιτικές μεταρρυθμίσεις (Σόλων, Κλεισθένης, Εφιάλτης, Περικλής) και καταλήγει σε θεσμούς ρηξικέλευθους (Εκκλησία του Δήμου, Βουλή, Ηλιαία), σε μια ανάταση δημοκρατίας.

Ως θεσμικά συντεταγμένο πολιτειακό σύστημα, η Δημοκρατία δύσκολα καθιδρύεται στις ανθρώπινες κοινωνίες· όταν όμως καθιδρυθεί, τότε δεν εξαλείφεται. Απλώς, ενίοτε, αναστέλλεται για λίγο…

Περιεχομενα

Προλογικό σημείωμα .............................................................. 11 - 13

Κεφάλαιο Α΄: Θησεύς ................................................................ 14 - 55

Πρόλογος .................................................................................. 15 - 17

Από την ομηρική Συνέλευση στην Εκκλησία του Δήμου ............... 17 - 28

Βασικοί διαχρονικοί πολιτειακοί θεσμοί ........................................ 28 - 35

Θησεύς & Δημοκρατία .............................................................. 35 - 50

Επίλογος .................................................................................. 51 - 55

Κεφάλαιο Β΄: Η πόλις – κράτος / Σπάρτη-Λυκούργος ......... 56 - 93

Πρόλογος .................................................................................. 57 - 58

Ο θεσμός της πόλεως-κράτους ................................................... 58 - 66

Είδη πολιτευμάτων .................................................................... 67 - 71

Ορθά & παρεκβατικά πολιτεύματα ............................................. 71 - 74

Το πολίτευμα της Σπάρτης ........................................................ 74 - 90

Επίλογος .................................................................................. 90 - 93

Κεφάλαιο Γ΄: Σόλων ................................................................ 94 - 147

Πρόλογος .................................................................................. 95 - 96

Η κατάσταση πριν από τον Σόλωνα ............................................ 97 - 99

Σόλων: ο αισυμνήτης ποιητής.................................................... 99 - 108

Η μεταρρύθμιση του Σόλωνα .................................................. 109 - 138

Αξιολόγηση της μεταρρύθμισης ............................................... 139 - 145

Επίλογος .............................................................................. 145 - 147

Κεφάλαιο Δ΄: Κλεισθένης ................................................... 148 - 219

Πρόλογος .............................................................................. 149 - 150

Η κατάσταση πριν από τον Κλεισθένη ..................................... 150 - 163

Η μεταρρύθμιση του Κλεισθένη .............................................. 163 - 201

Άρειος Πάγος – Εννέα Άρχοντες – Οστρακισμός ...................... 202 - 216

Επίλογος .............................................................................. 216 - 219

Κεφάλαιο Ε΄: Εφιάλτης & Περικλής .................................. 220 - 313

Πρόλογος .............................................................................. 221 - 225

Το ιστορικό σκηνικό της εποχής .............................................. 225 - 241

Εφιάλτης – Ο επαναστάτης μεταρρυθμιστής ........................... 241 - 260

Περικλής – Ο ρήτορας της Δημοκρατίας ................................. 260 - 287

Η εσωτερική – εξωτερική πολιτική της Αθήνας ....................... 287 - 307

Επίλογος .............................................................................. 308 - 313

Κεφάλαιο Στ΄: Ο πολίτης στην Αθηναϊκή Δημοκρατία ... 314 - 386

Πρόλογος .............................................................................. 315 - 317

Περί του όρου Δημοκρατία ..................................................... 317 - 324

Ιστορική επισκόπηση ............................................................. 324 - 336

Ο πολίτης και ο κυρίαρχος ρόλος του ....................................... 336 - 368

Πολιτικά θέματα ................................................................... 369 - 377

Δημοκρατία σε άλλες πόλεις ................................................... 377 - 383

Επίλογος .............................................................................. 384 - 386

Επιλογικό σημείωμα .......................................................... 387 - 390

Πίνακας αρχαίων πηγών .................................................... 391 - 393

Πίνακας ονομάτων ............................................................. 395 - 397

Πίνακας όρων ....................................................................... 399 - 405

Πίνακας τοπωνυμίων – γεωγραφικών όρων ................... 407 - 408

Βιβλιογραφία ......................................................................... 409 - 417