Η συστηματική εθνογραφική έρευνα για την Ελαφόνησο και τα χωριά της Μεγάλης Στεριάς (Βάτικα) ουσιαστικά ξεκίνησε το 1998.

Ο σκοπός της εθνογραφικής έρευνας στην Ελαφόνησο ήταν να επισημανθούν οι κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις στο νησί, δηλαδή οι κατούνες, και να μελετηθεί ο τρόπος που διαμορφώθηκε ο κεντρικός οικισμός, το χωριό, του νησιού. Η έρευνα όμως οδήγησε και σε άλλα ερωτήματα και κρίθηκε αναγκαίο να επεκταθεί και στις εγκαταλειμμένες και ερειπωμένες εγκαταστάσεις που υπήρχαν σε πιο απομονωμένες τοποθεσίες, π.χ. Βίγλα, Φορτία, Καλυβάκια.
Αυτό το εγχείρημα σήμαινε ανίχνευση των εγκαταστάσεων αυτών με περπάτημα, περιγραφή, φωτογράφηση, σχεδίαση κ.λπ. Στις εγκαταλελειμμένες αυτές εγκαταστάσεις, κατούνες και σπιτοκατούνες, αν εξαιρέσουμε τα ερειπωμένα κτίρια, ο χρόνος είχε σταματήσει
πριν από μερικές δεκαετίες. Οι πληροφορητές ανέφεραν ότι οι καπνοδόχοι κάπνιζαν μέχρι τότε. Μπορούσε να δει κανείς το σοφρά στην άκρη του τοίχου, τα ξύλινα σκαμνιά και τη γάστρα και στις κρεμάστρες κρεμασμένα ακόμα ρούχα των ενοίκων καθώς και τα σκεύη της εποχής από εμαγιέ.