Ο Θεοφάνης ως συγγραφέας και η χρονογραφία του Θεοφάνη.
Η μελέτη της προσωπικότητας και του έργου του Θεοφάνη περιστρέφεται γύρω από δύο άξονες. Ο πρώτος είναι βιογραφικός και αφορά τον άνθρωπο Θεοφάνη και ο άλλος είναι φιλολογικός και αφορά τον συγγραφέα. Το περίεργο είναι πως οι δύο αυτοί άξονες δεν τέμνονται, δηλαδή όποιος ασχοληθεί αποκλειστικά και μόνο με τη βιογραφία του Θεοφάνη δεν θα υποπτευθεί ότι μπορεί να συνέγραψε οτιδήποτε και όποιος ασχοληθεί αποκλειστικά με τη «Χρονογραφία του Θεοφάνους» δεν είναι δυνατόν να εκμαιεύσει οποιαδήποτε εικόνα για τον άνθρωπο. Επιπροσθέτως, η πατρότητα της «Χρονογραφίας» παραμένει ένα από τα φιλολογικά μυστήρια των βυζαντινών σπουδών, αφού στη σύνταξη μετέσχε και ο Γεώργιος, σύγκελλος του πατριάρχη Ταρασίου, χωρίς να είναι σαφές τι οφείλεται στον Γεώργιο και τι στον Θεοφάνη. Πρόκειται για το λεγόμενο «θεοφάνειο ζήτημα», το οποίο από τον Ι΄ κιόλας αιώνα απασχολεί τους διανοητές.