Οι μελέτες του παρόντος τόμου από διεθνώς καταξιωμένους ειδικούς στην αρχαία ελληνική διαλεκτολογία εντάσσονται στην προσπάθεια να χαρτογραφηθεί ο γλωσσικός και διαλεκτικός χάρτης της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας κατά την αρχαιότητα. Τα κείμενα καλύπτουν τέσσερις επιμέρους γεωγραφικές ή γλωσσογεωγραφικές θεματικές: τη βορειοδυτική Ελλάδα με τις χρηστήριες επιγραφές της Δωδώνης, την περιοχή της Μακεδονίας και την αρχαία μακεδονική ως διάλεκτο της αρχαίας ελληνικής καθώς και νεότερα ευρήματα από την περιοχή της Μεθώνης Πιερίας, τη γεωγραφική περιοχή της Θεσσαλίας ως κεντρικού πόλου για τη θεσσαλική διάλεκτο, και τον ευρύτερο χώρο του βόρειου Αιγαίου και των παρακείμενων περιοχών στην ευρωπαϊκή και τη μικρασιατική ακτή· στο Παράρτημα παρατίθεται μια μελέτη για την ονοματολογία της ελληνικής γλώσσας. Το ερώτημα στο οποίο επιχειρείται να δοθεί μια απάντηση στη συλλογή των μελετών σε αυτό τον τόμο είναι διττό: πώς ορίζεται και καθορίζεται η διαχωριστική γραμμή που τέμνει τον ελλαδικό χώρο σε νότιο και βόρειο τομέα και πώς κατανέμονται οι διάλεκτοι της αρχαίας ελληνικής σε αυτό τον χώρο; Σε αυτό το πλαίσιο, αναδεικνύονται μια σειρά από άλλα συναφή ερωτήματα που αφορούν την κατανομή και ταξινόμηση των διαλέκτων, τις μεταξύ τους σχέσεις, την ύπαρξη ενός ή περισσοτέρων διαλεκτικών συνεχών, τα πλεονεκτήματα μιας συνδυαστικής προσέγγισης παραδοσιακών με σύγχρονες θεωρητικές πρακτικές στη διαλεκτολογική έρευνα· επιπλέον, ποιες ήταν οι σχέσεις των ελληνικών διαλέκτων της εν λόγω περιοχής με άλλες μη ελληνικές γλώσσες ή διαλέκτους εκτός ή εντός ελλαδικού χώρου; Υπάρχουν υποστρωματικά γλωσσικά (ή διαλεκτικά) υπολείμματα στον γλωσσικό/διαλεκτικό χάρτη της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας στην αρχαιότητα; Τί εικόνα μας δίνουν το επιγραφικό υλικό ή/και οι ιστορικές και φιλολογικές μαρτυρίες για όλα αυτά τα ερωτήματα;