Θέματα και ζητήματα φιλολογικά και λογοτεχνικά, τα περισσότερα μέσα από μια γλωσσολογική σκοπιά, είναι όσα εξετάζονται στα μελετήματα που συγκεντρώνονται σ' αυτόν τον τόμο. Μερικοί από τους άξονες, γύρω από τους οποίους περιστρέφεται η εξέταση των θεμάτων αυτών, είναι το λογοτεχνικό έργο συγγραφέων, όπως ο Σεφέρης, ο Καβάφης, ο Μακρυγιάννης, ο Ελύτης, ο Σινόπουλος, ο Σκαρίμπας και πολλοί άλλοι από τους δικούς μας, και από ξένους ο Montaigne και ο T.S. Eliot. Στα γενικά ή επιμέρους ζητήματα που θίγονται, συγκαταλέγονται η ποιητική έκφραση ως ένα ιδιαίτερο «είδος» γλώσσας, η λογοτεχνικότητα σε σχέση με τη λαϊκότητα (ή η γλώσσα του δημοτικού τραγουδιού σε σχέση με την καθημερινή ομιλία των λαϊκών ανθρώπων), προβλήματα θεωρίας της λογοτεχνίας (όπως π.χ. τα γενικά χαρακτηριστικά του δοκιμίου ως γραμματειακού είδους) ή άλλα από το χώρο της λεγόμενης "συγκριτικής φιλολογίας" (όπως π.χ. το πρόβλημα ορισμένων ξένων επιδράσεων στη νεοελληνική λογοτεχνία ή της "τύχης" κάποιων ξένων συγγραφέων στην Ελλάδα), οι σχέσεις λογοτεχνίας και μουσικής, ζητήματα μεταφραστικής θεωρίας και πρακτικής, θέματα γραμματικά και συντακτικά κλπ.