Η ιστορία του ποντιακού ελληνισμού εκτείνεται σε χρονική περίοδο μεγαλύτερη των δυόμισι χιλιετιών. Έτσι, τα μόλις 257 χρόνια ύπαρξης της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας -ή της αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών (1204-1461), όπως την ονόμαζαν επίσημα-, συγκριτικά, είναι μικρό χρονικό διάστημα. Ωστόσο, η σημασία, το ειδικό βάρος μιας εποχής για την ιστορία, δεν προσδιορίζεται από τη χρονική διάρκειά της. Η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας εξέφρασε πληρέστατα την ολοκλήρωση των διαδικασιών σχηματισμού του ποντιακού κράτους στο εσωτερικό του Βυζαντίου. Στη διάρκεια των 13ου-15ου αιώνων και παρά τους αλλεπάλληλους πολέμους και τις αδιάκοπες φεουδαρχικές στάσεις και έριδες, η ποντιακή συνείδηση αναπτύχτηκε ραγδαία και ο πολιτισμός του ποντιακού λαού πραγματοποίησε σημαντικές κατακτήσεις. Αυτή την περίοδο, ο Πόντος εξελίχτηκε σε σημαντικότατο κέντρο των διεθνών οικονομικών και πολιτικών σχέσεων και αποτέλεσε τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Στις πόλεις του Πόντου εμφανίστηκαν οι μεγαλύτερες ιταλικές εμπορικές παροικίες της Μαύρης θάλασσας. Αυτά τα γεγονότα μας αναγκάζουν να στρέψουμε την προσοχή μας στη μεσαιωνική ιστορία του ποντιακού ελληνισμού.