Πρόκειται για μία πολύ αξιόλογη συλλογή τεκμηρίων των οθωμανικών απογραφών του 1670 (κατάστιχο κεφαλικού φόρου και κτηματολόγιο), υλικό που μεταγράφηκε και αξιολογήθηκε σχολαστικά από τον καθηγητή, ειδικό οθωμανολόγο στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ηλία Κολοβό, σε συνεργασία με τον υποψήφιο διδάκτορα Νεότερης Ιστορίας, στο ίδιο Πανεπιστήμιο, Γιάννη Κηπουρό.

Ο συλλέκτης Δημήτρης Τσίτουρας, εμπνευστής του Αρχείου Θηραϊκών Μελετών, είχε την ιδέα αξιοποίησης όλου αυτού του αποθησαυρισμένου υλικού. Παράλληλα, θεώρησε απαραίτητο να τεκμηριωθούν όλες οι εκκλησίες και οι ανεμόμυλοι που καταγράφονται στο κατάστιχο. Το επιστημονικό έργο αυτής της καταγραφής ανέλαβε, με ιδιαίτερη προσήλωση, η αρχιτέκτονας Βούλα Διδώνη – Μποζινέκη.

Τα κείμενα πλαισιώνονται με σπάνιο, τεκμηριωτικό υλικό (χάρτες, φωτογραφίες, εικόνες), από τη συλλογή του Δημήτρη Τσίτουρα. Πρόκειται για μία μοναδική συμβολή στην ιστοριογραφία της Σαντορίνης, καθώς διαφωτίζει και τεκμηριώνει πολλαπλές εκφάνσεις της ιστορίας του νησιού. Tο πρωτότυπο κείμενο στα αραβικά, στην ανάλυση και μελέτη του οποίου βασίστηκε η έκδοση, περιέχεται σε CD που συνοδεύει το βιβλίο.