:Το βιβλίο του Άγγλου Καθηγητή Graham Shipley «Η Ιστορία της Σάμου 800 – 188 π.Χ.» με εισαγωγικό σημείωμα της Καθηγήτριας Naoise Mac Sweeney. Πρόκειται για μία εξαιρετικού ενδιαφέροντος έκδοση η οποία οφείλεται στον ρέκτη βιβλιόφιλο και φιλίστορα Διευθυντή της Δημόσιας Κεντρικής και Ιστορικής Βιβλιοθήκης της Σάμου κ. Μανώλη Β. Πυργιώτη. Την ακριβέστατη νεοελληνική μετάφραση φιλοτέχνησε ο Σάμιος μουσικός κ. Δημήτρης Πυργιώτης. Η Ιστορία είναι η συνεχής διαδικασία αλληλεπίδρασης ανάμεσα στον ιστορικό και τα γεγονότα, ένας ατελεύτητος διάλογος ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν. Ακριβέστερα θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Ιστορία, το κάλλιστον εύρημα των Ελλήνων κατά την έκφραση του βυζαντινού ιστορικού Νικήτα Χωνιάτη, είναι μία ατέρμονη συζήτηση ανάμεσα στην κοινωνία του σήμερα και την κοινωνία του χθες. Το παρελθόν γίνεται κατανοητό μόνο με την πείρα του σήμερα, αλλά και το παρόν μπορούμε καλύτερα και ακριβέστερα να το αξιολογήσουμε αν το δούμε σε σχέση με το χθες. Κύριο έργο του ιστορικού δεν είναι να καταγράφει το τι συνέβη στο παρελθόν και το παρόν, αλλά κυρίως και προπάντων να αξιολογεί και να ερμηνεύει τα γεγονότα. Χωρίς αξιολόγηση δεν είναι δυνατόν να καταλήξει ο ιστορικός στο ασφαλές συμπέρασμα τι πρέπει να καταγραφεί και πόσα πρέπει να παραλειφθούν.Αυτή όμως η διαρκής αναζήτηση του προσδιορισμού της Ιστορίας επιβάλλει σε κάθε γενεά να βλέπει, να ερμηνεύει και να αξιολογεί τα ιστορικά γεγονότα με τα δεδομένα και την πείρα του παρόντος και να επανεκτιμά τα συμπεράσματα των προγενεστέρων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ιστορία είναι η συμπυκνωμένη πείρα της ανθρωπότητος, της οποίας η σημασία είναι πολυδιάστατη και η ερμηνεία της αινιγματική. Όλα τα κατά καιρούς εκδοθέντα εγχειρίδια που πραγματεύονται την Ιστορία της Σάμου αντιγράφουν ή εν πάση περιπτώσει στηρίζονται στη μνημειώδη έκδοση των Σαμιακών του Επαμεινώνδα Σταματιάδη. Η πρόσφατη έκδοση του Άγγλου Καθηγητή Graham Shipley, «Η Ιστορία της Σάμου 800 – 188 π. Χ.» αντιμετωπίζει τα ιστορικά γεγονότα μέσα από τα συμπεράσματα των συναφών επιστημών, της ιστορικής Γεωγραφίας, της Αρχαιολογίας, της Πολιτικής, των διακρατικών σχέσεων, των καλλιεργειών, του εμπορίου, της βιοτεχνίας, των καλών τεχνών, των πολιτισμικών ανταλλαγών, των λατρευτικών συνηθειών και όλων εκείνων των δραστηριοτήτων που προσδιορίζουν κάθε οργανωμένη κοινωνία. Η πλουσιότατη βιβλιογραφία και οι λεπτομερέστατες ερμηνευτικές σημειώσεις που πλαισιώνουν το ιστορικό κείμενο καθιστούν το έργο κυριολεκτικά αξιοθαύμαστο για την πληρότητα και την αξιοπιστία του. Είναι ένα πολύτιμο βοήθημα για τους ερευνητές, τους ιστορικούς και τους σπουδαστές, διότι προωθεί νέες δυνατότητες μελέτης και αναστοχασμού της σαμιακής Ιστορίας.

"Η νήσος της Σάμου λάμπει μέσα στα οινοσκουρόχρωμα νερά του Αιγαίου σαν πολύτιμο κόσμημα. Αποκαλύπτεται, στις Περιόδους της Αρχαϊκής και της Κλασικής Αρχαιότητας, ένας ιστορικός τάπητας στον οποίον συνυφαίνονται έντονες προσωπικότητες και απαράμιλλα επιτεύγματα υπό το συμπαγές στημόνι του ζωηρού πράσινου τοπίου της. Είναι η ιστορία καινοτόμων φιλοσόφων και εφευρετικών τεχνιτών, που επιτυγχάνουν άθλους μηχανικής και θαύματα αρχιτεκτονικής, καθώς και αδίστακτων τυράννων και ηρωικών μαχητών της ελευθερίας. Έως σήμερα, μόνο ένα βιβλίο διακρίνεται για τη δεξιοτεχνική απόδοση της Πρώιμης Σάμου σε όλο το μεγαλείο της δόξας της – εκείνο του Καθηγητή Graham Shipley, Ιστορία της Σάμου, 800-188 π.Χ."

Naoíse Mac Sweeney